Waarom loopt een team van sterke mensen soms toch stroef? De negen teamrollen van Belbin geven je een taal om het te zien.
Je zet een team samen van sterke mensen. Stuk voor stuk goed in hun vak. En toch loopt het stroef, met vergaderingen die nergens heen gaan, ideeën die blijven liggen en twee mensen die om de haverklap botsen. Je kunt je voorstellen dat je je afvraagt wat er misgaat, want op papier klopt het team precies.
Meredith Belbin onderzocht in de jaren zeventig waarom sommige teams het goed doen en andere niet, terwijl de mensen even slim zijn. Wat hij vond was verrassend. Teams draaiden beter als de gedragsrollen goed verdeeld waren. Slimme mensen bij elkaar zetten bleek niet genoeg.
Belbin noemde dat teamrollen: de manier waarop iemand zich gedraagt en bijdraagt in een groep. Hij kwam uit op negen.
Een teamrol zegt iets anders dan iemands functie of vakgebied. Het gaat om het gedrag dat iemand van nature laat zien als hij met anderen samenwerkt. De een gooit voortdurend nieuwe ideeën op tafel. De ander zorgt dat het werk echt af komt. Weer een ander houdt de sfeer goed.
Die patronen zijn tamelijk stabiel. Als je ze kent, snap je een stuk beter waarom een team loopt of juist vastloopt.
Belbin verdeelde de negen rollen in drie groepen: rollen die met denken te maken hebben, rollen die op mensen en samenwerking gericht zijn, en rollen die zorgen dat er iets gebeurt. De meeste mensen hebben twee of drie rollen die ze prettig vinden, en een paar die ze liever aan een ander overlaten.
De rollen die op ideeën en oordeel gericht zijn:
De rollen die de samenwerking dragen:
De rollen die zorgen dat er iets gebeurt:
Als je een team samenstelt of aanstuurt, helpt het om te weten welke rollen aanwezig zijn en welke ontbreken. Een team vol bedenkers komt zelden tot uitvoering. Een team zonder zorgdrager levert werk op dat net niet klaar is. Je hoeft niet alle negen rollen apart in te vullen, maar de grote gaten wil je zien voordat ze je project vertragen.
Geen enkele rol is beter dan een andere. Een team heeft juist verschillende rollen nodig om goed te draaien, en iemands sterke kant in de ene situatie kan zijn zwakke kant in de andere zijn.
Belbin vertelt je welke rol iemand pakt. Het laat alleen niet zien hoe iemand denkt terwijl hij dat doet. En daar zit vaak de echte wrijving.
Twee mensen kunnen allebei de rol van vormer hebben en toch compleet langs elkaar heen werken, omdat de een in grote lijnen denkt en de ander eerst alle details wil zien. Die verschillen lees je niet af aan de teamrol, maar je voelt ze wel elke vergadering.
Dat is waar Mind Metrics naar kijkt. De analyse meet hoe iemand denkt, beslist en gemotiveerd raakt in een bepaalde context. Zet je dat naast de teamrollen, dan wordt zichtbaar waarom de samenwerking soepel loopt of steeds hapert. Je ziet de rol, en de denkstijl eronder.
Wil je dat voor je eigen team in beeld brengen? Met de gratis mini-test krijg je een eerste indruk van je eigen denkpatronen, en met een teamrapport zie je hoe de patronen in je team op elkaar inwerken.
Belbin geeft je een handige taal om over teams te praten, en het is niet voor niks al veertig jaar in gebruik. Gebruik het om te zien welke rollen je team heeft en welke het mist. En als je echt wilt begrijpen waarom mensen botsen of juist klikken, kijk dan een laag dieper, naar hoe ze denken.
Terug naar de kennisbank — of doe de gratis mini-test.